تبلیغات
بافت تاریخی و معماری دزفول - مطالب ابر بافت قدیم
بافت تاریخی و معماری دزفول
بافت تاریخی و معماری دزفول مجموعه ای ارزشمند از هویت فرهنگی و تاریخی ایران

عضو انجمن دوستداران و پژوهشگران دزفول گفت: خانه تاریخی "خلج قصاب" دزفول که جزو آثار ثبت شده ملی است سال‌ها است که بدون توجه و برنامه خاصی، بلا استفاده و مرمت نشده رها شده و در معرض فرسودگی است.

نجمه مورث‌نوری در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، منطقه خوزستان، اظهار کرد: بافت قدیم شهر دزفول یکی از آثار بی‌بدیل در فضای معماری شهری است. در دوران گذشته در تزیینات بناها به شیوه‌های مختلف و در قسمت‌های مختلف یک بنا از آجر با تزیینات مخصوص آن قسمت به کار برده شده که زیبایی خاصی به بناهای قدیمی شهر داده است. اکثر بناهای این بافت آجری بوده و به همین دلیل این شهر به موزه‌ی آجری ایران نیز شهرت دارد.

او ادامه داد: در گذر از این بافت تاریخی خانه قدیمی "خلج قصاب" به چشم می‌خورد. این سازه ارزشمند در محله قلعه و کوچه مجدیان در بین زنجیره‌ای از خانه‌های زیبا و باشکوهی چون تیزنو، شایگان، باییز و کوهی‌نژاد و در کنار بافت بازار قدیم واقع بوده و از طریق گذر معزی با مسجد بازار و سایر عناصر کهن شهری در ارتباط مطلوب بوده است. با توجه به خصوصیات و شیوه معماری آن، قدمت این بنا به اوایل دوره قاجار یعنی حدود 200 سال پیش می‌رسد.

مورث‌نوری خاطرنشان کرد: خانه تاریخی خلج قصاب با توجه به دارا بودن ارزش‌های معماری سنتی و اصیل در تاریخ 17 اسفند 81 به شماره 7589 به ثبت ملی رسید و مالکیت آن ورثه‌ای و به صورت خصوصی است.

این دوستدار میراث فرهنگی درباره خصوصیات این خانه تاریخی توضیح داد: تزیینات زیبای بنا به صورت آجرکاری، خون‌چینی در دو نوع خون‌چینی الحاقی و خون‌چینی شالوده‌ای در قسمت کتیبه جبهه جنوبی و نیز سطح جانبی حیاط مرکزی به چشم می‌خورد. رگ‌چینی به صورت تزیینی و ساده و دیواره یا جان پناه پشت بام به صورت مشبک آجری است. گچ‌بری و تُنک‌بری در اتاق واقع در جبهه شرقی بنا قرار دارد و شومینه دیواری که در آن هنر گچ‌بری و تُنک‌بری به کار رفته است.

وی افزود: این بنا با مساحتی حدود 270 متر دارای مشخصاتی همانند حیاط مرکزی شمالی جنوبی و ساخت‌وساز در جبهه شمالی جنوبی و شرقی است. مصالح به کار رفته در آن شامل آجر، خشت، ملات گل، کاه‌گل، آهک، گچ و ساروج است. همچنین سازه بنا از خشت و سطوح بیرونی، نما و کف‌ آن آجری و پوشش بام از کاه‌گل است.


مورث‌نوری یادآوری کرد: این بنا از دیرباز مسکونی بوده و از جمله خصوصیات بارز آن وجود ایوان رفیع و عریض است که به صورت طاق و تویزه اجرا شده است. از دیگر خصوصیات بارز این بنا که در برخی دیگر از این بناها وجود دارد حیاط دو طبقه آن است. حیاط پایین را به صورت حیاط و بالایی را به صورت صحن بالا می‌شناختند.

nnccc
به گفته عضو انجمن دوستداران و پژوهشگران دزفول، سازه این بنا سالم و قابل نگه‌داری و مرمت اساسی است ولی تاکنون هیچ گونه برنامه مرمت خاصی روی آن صورت نگرفته و خالی از سکنه رها شده است. به دلیل این که زندگی در این سازه وجود ندارد سبب شده که آسیب‌دیدگی و تخریب بیشتری را برای بنا در پی داشته باشد.

او اضافه کرد: در برخی قسمت‌ها ترک‌هایی در آن به وجود آمده که ادامه آن به کلیت بنا آسیب جدی می‌رساند. نکته جالب توجه بنا، ابعاد و تناسب نسبتا بزرگ در آن به خصوص ایوان بزرگ و اتاق همجوار با آن است که عظمت و بزرگی خاصی به بنا بخشیده است.

این دوستدار میراث فرهنگی بیان کرد: متاسفانه در دوران جنگ تحمیلی بر اثر موج انفجارات در سال 66-67 دیواره جنوبی ضلع جنوبی آن آسیب دید و پس از آن تعمیر مختصر شد. در چوبی اصلی آن در حال حاضر وجود ندارد و جای خود را به یک در فلزی نامناسب داده است.

مورث‌نوری گفت: این سازه که یکی از شاهکارهای معماری در جنوب کشور است به رغم ارزش‌های بی‌نظیری که دارد در صورت نبود توجه به معماری و قدمت تاریخی ارزشمند بنا و آثار تاریخی همجوار آن دچار فرسودگی و تخریب بیشتر خواهد شد.

وی افزود: با توجه به اهمیت خانه خلج قصاب که جزو آثار ثبت ملی شده به شمار می‌رود و موقعیت خاص آن که نه تنها یکی از قدیمی‌ترین خانه‌های بافت کهن دزفول بلکه جزو قدیمی‌ترین خانه‌های ایرانی موجود به شمار می‌رود و علاوه بر آن همجواری با گذر معزی و بازار تاریخی شهر دزفول بر ارزش‌های آن می‌افزاید می‌توان با مشارکت بخش خصوصی و اداره میراث فرهنگی برنامه‌ریزی‌هایی برای مرمت، بازسازی و بهسازی آن انجام داد تا به شایستگی از ظرفیت‌های آن استفاده شود.

عضو انجمن دوستداران و پژوهشگران دزفول خاطرنشان کرد: محور تاریخی، فرهنگی و گردشگری که خانه خلج قصاب در آن قرار گرفته این ظرفیت را دارد که با مرمت و بهسازی و معرفی صحیح استفاده مناسبی از آثار موجود در آن صورت گیرد تا علاوه بر حفظ هویت بافت تاریخی دزفول از جنبه‌های اقتصادی و رونق صنعت گردشگری استان خوزستان موثر باشد، از این رو حمایت از مرمت این بنای تاریخی نیازمند توجه ویژه برنامه‌ریزان حفاظت آثار تاریخی کشور و متولیان توسعه گردشگری کشور است.




طبقه بندی: خانه های تاریخی دزفول،  بافت تاریخی دزفول در رسانه ها، 
برچسب ها: دزفول، ایران، خوزستان، بافت قدیم، معماری دزفول، خانه تاریخی خلج قصاب دزفول، خانه های تاریخی دزفول،
ارسال توسط نجمه نوری
یک دوستدار میراث فرهنگی دزفول از مزایا و مضرات واگذاری بناها تاریخی به بخش خصوصی گفت.

محمد آذرکیش در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) ـ منطقه خوزستان ـ درباره واگذاری بناهای تاریخی به بخش خصوصی اظهار کرد: اگر این کار باعث رونق اقتصادی شود و کاربری بنا نیز حفظ شود خیلی خوب است و حتی شرایطی مهیا می‌شود تا مابقی آثار تاریخی نیز به بخش خصوصی واگذار شوند.

وی افزود: اما اگر بنا به بخش خصوصی واگذار شود و آن‌ها ارزش بنا را ندانند و باعث تخریب آن شوند بهتر است که واگذاری از ابتدای امر صورت نگیرد.

آذرکیش ادامه داد: نحوه واگذاری بناهای خیلی مهم است چراکه با توجه به تجربه‌های ناموفقی که در بحث خصوصی‌سازی در بسیاری از زمینه‌ها داشته‌ایم میراث فرهنگی باید در انتخاب سرمایه‌گذار دقت کند نه این که فقط خودش را از زیر بار مسؤولیت خالی کند.

وی بیان کرد: میراث فرهنگی می‌تواند در ابتدا به صورت موقت و قراردادی بنا را واگذار کند. اگر موفقیت آمیز بود که کار را ادامه دهد و اگر این گونه نبود بنا را پس بگیرد و این طور نباشد قرارداد بدون بازگشت باشد.

او بیان کرد: همچنین خیلی خوب است که میراث فرهنگی فرهنگ‌سازی کند تا خیرین مدرسه‌ساز و سرمایه‌گذارها به سمت مرمت بناها بیایند.

تیززنو



طبقه بندی: بافت تاریخی دزفول در رسانه ها،  خانه های تاریخی دزفول، 
برچسب ها: بافت قدیم، دزفول، ایران، خوزستان، معماری دزفول، بافت تاریخی دزفول، بافت قدیم دزفول در رسانه ها،
ارسال توسط نجمه نوری
یک دوستدار میراث فرهنگی:
بافت قدیم دزفول نیازمند نگاهی ملی و فرامنطقه‌ای است

یک دوستدار میراث فرهنگی گفت: بافت تاریخی دزفول میراثی آجری است که هنوز نفس می‌کشد

محمد آذرکیش در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) در خوزستان بیان کرد: بافت قدیم دزفول یکی از معدود بافت‌های تاریخی ارزشمند کشور است که با وجود همه تغییرات فرهنگی در نحوه معیشت، زندگی و معماری شهرها هنوز هم به دلیل اصالت و ریشه‌دار بودن ارزش‌هایش تا حدود زیادی هویت خود را حفظ کرده است.

او خاطرنشان کرد: در طی سال‌های اخیر با گسترش تحقیقات و مطالعات بیش از گذشته ارزش‌های این بافت تاریخی مشخص شده که از جمله این موارد می‌توان به انتشار کتاب دزفول شهر آجر، کتاب ارزش‌های پایدار در معماری ایران، انجام پروژه‌های مطالعاتی و بررسی و شناسایی بافت قدیم توسط سازمان میراث فرهنگی و مقالات و پایان نامه‌های زیادی در این خصوص اشاره کرد که در بالا رفتن سطح نگرش و آگاهی‌ها مؤثر بوده است.

آذرکیش ادامه داد: در کنار این روند پژوهشی و مطالعاتی میراث فرهنگی خوزستان و سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری دزفول کوشیده‌اند تا با توجه به قدمت و فرسودگی‌ها و نیاز مبرم به مرمت آن بخش‌هایی از بافت قدیم نظیر ساباط‌ها، گذرها، حمام ها و خانه‌های تاریخی را بازسازی کنند.

این دوستدار میراث فرهنگی گفت: از جمله بناهای مرمت شده به خانه‌های تاریخی چون خانه تیزنو، سوزنگر، شهید عراقی، سید صدر، خانه اسماعیلی، حمام‌های کرناسیون و شاه رکن‌الدین‌، ساباط‌های زرنگار، بیدل، مجدیان، سیلانی، مقدمیان، غفوری، کاروان، لامی و مرمت راسته آهنگران بازار قدیم، مرکز محله شاه رکن‌الدین، گذر معزی و بخش‌های دیگری اشاره کرد.

وی تصریح کرد: اما با وجود بیش از ۱۰۰ اثر ثبت شده ملی و بسیاری از مساجد، حمام‌ها، خانه‌ها و گذرهای تاریخی که در حدود ۲۰۰ هکتار بافت قدیم دزفول وجود دارند نیازمند نگاهی ملی و فرامنطقه‌ای به بافت قدیم دزفول که یکی از سرمایه‌های ارزشمند معماری، تاریخی و فرهنگی کشور است، وجود دارد چراکه بافت قدیم دزفول نیازمند بهبود مشکلاتی و مسایلی چون بهبود روشنایی معابر، مرمت بدنه‌های آسیب دیده، آموزش نیروهای متخصص و اطلاع‌رسانی و آموزش ساکنان بافت برای حفاظت جدی‌تر، بهبود وضعیت فاضلاب، نظارت و همکاری دولت با مردم در خصوص ساخت و ساز و بازسازی‌ها  در کنار توجه ویژه به آثار ثبت شده ملی در سطح آن است.

به گفته آذرکیش؛ بافت قدیم دزفول از ۲۸ محله تشکیل شده که هر محله با دارا بودن ویژگی‌های خاص خود، دوره تاریخی و سایر خصوصیات منحصر به فرد در صورت توجه بیشتر می‌تواند پتانسیل قوی و مناسب برای آماده‌سازی جهت بازدید گردشگران داخلی و خارجی باشد. معماری و شهرسازی خاص بافت قدیم دزفول و آجرکاری ویژه آن با نام “خوون چینی” سبب شده که دزفول را شهر آجر و موزه آجری ایران بنامند.

عضو انجمن دوستداران میراث فرهنگی دزفول اظهار کرد: حرکت‌هایی که تاکنون صورت گرفته سبب شده تا بافت قدیم دزفول همچنان به حیات خود ادامه دهد. با این همه، به هیچ وجه جوابگوی نیازهای روز افزون آن نیست و به نظر می‌رسد حفاظت از این میراث گران قدر نگاه همه جانبه مسؤولان را می‌طلبد تا در مرمت و احیای آن را در قالب پروژه‌ای ملی تعریف کنند چراکه  پژوشگران و صاحب نظران بر این باوران که فقط نگاهی ملی به بافت تاریخی دزفول می‌تواند چاره‌ مشکلات فعلی و برنامه‌ریزی آینده آن باشد.

لینک خبر در ایسنا

لامی



طبقه بندی: بافت تاریخی دزفول در رسانه ها، 
برچسب ها: دزفول، ایران، خوزستان، بافت قدیم، معماری دزفول، بافت قدیم دزفول در رسانه ها، فرهنگ و معماری دزفول،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : یکشنبه 27 اردیبهشت 1394
خانه زرگر مربوط به دوره قاجار است و در دزفول، محله مجدیان واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۷ اسفند ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۷۹۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
عکس: سامان پورفلاطون

dezful



طبقه بندی: خانه های تاریخی دزفول، 
برچسب ها: دزفول، خانه تاریخی زرگر، ایران، خوزستان، بافت قدیم، معماری دزفول، dezful،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : سه شنبه 14 بهمن 1393
خانه تاریخی مهدوی در قلب بافت قدیم و تاریخی شهر دزفول که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است در مرکز محله شاهرکن الدین که محله نمونه گردشگری بافت قدیم دزفول است واقع شده است. نقوش زیبای آجری قوس ها ، طاق ها و معماری خاص آجری دزفول این شهر تاریخی را لقب شهر آجر داده است.

مهدوی



طبقه بندی: خانه های تاریخی دزفول، 
برچسب ها: دزفول، بافت قدیم، خوزستان، ایران، بافت قدیم دزفول، خانه مهدوی، baft ghadim،
ارسال توسط نجمه نوری
آخرین مطالب
آرشیو مطالب
نظر سنجی
از نظر شما وبلاگ بیشتر به کدام یک از موضوعات زیر بپردازد؟






پیوند های روزانه
امکانات جانبی
blogskin