تبلیغات
بافت تاریخی و معماری دزفول - مطالب گذرهای تاریخی دزفول
بافت تاریخی و معماری دزفول
بافت تاریخی و معماری دزفول مجموعه ای ارزشمند از هویت فرهنگی و تاریخی ایران

مرتبه
تاریخ : پنجشنبه 28 بهمن 1395
بافت تاریخی دزفول را مجموعه ساباط هایی آجری به هم پیوند می دهد. ساباط صفار دزفول یکی از بناهای ارزشمند این بافت است که در کوچه صفار محله ی بازار، جنب بازار قدیم دزفول منشعب از خیابان امام خمینی کوچه روبروی مسجد جامع واقع شده است. اطراف این ساباط که قدمت آن به دوره قاجاریه می رسد ساباط های ژوبین، ساباط کتابی (پیکار زاده) و خانه دیده بان قرار دارند. فضای بکر و آرامش بخش کوچه یکی از دستنخورده ترین گذرهای بافت را پیش روی بازدیدکنندگان می گذارد. سایه اندازی این ساباط و ارتفاع بناهای اطراف کوچه صفار، سازگاری بافت تاریخی دزفول را با شرایط اقلیمی دزفول به خوبی نشان می دهد. این ساباط علاوه بر نام صفار به نام جوادی نیز نامیده شده است.

سابط صفار دزفول
از جمله مشخصات ویژه این ساباط قرار گرفتن در میان محله ای با بافت کاملا سنتی و در کوچه ای پیچ در پیچ با ساباطهای متوالی است. این ساباط به صورت L شکل بوده و دهانه شرقی غربی آن با پوشش طاق و تویزه ای و دهانه شمالی جنوبی آن با پوشش چهار بخشی اجرا شده است. این بنا از نظر ساختار معماری و همچنین سازه ای بسیاز حائز اهمیت می باشد. تزلزل بنیان ساباطها به لحاظ اینکه تکیه گاه و پشتبند خانه های مجاور محسوب می شوند موجب اختلال سازه ای در همجواری هاست از این نظر حفظ سازه و دوام بنای ساباط ها از اهمیت بالایی در بهسازی بافت تاریخی دزفول برخوردار است.

عکس و متن : محمد آذرکیش



طبقه بندی: بازار بافت سنتی دزفول،  ساباط های دزفول،  گذرهای تاریخی دزفول، 
برچسب ها: دزفول، گذر های دزفول، ساباط های دزفول، معماری دزفول، ساباط صفار دزفول، بافت تاریخی دزفول، انجمن دزپارس دزفول،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : دوشنبه 17 خرداد 1395
ساباط در زبان فارسی دارای ریشه‌ای کهن است. بخش اول آن «سا» به‌معنای آسایش و بخش دوم آن «باط» نمودار ساختمان، آبادی و عمارت است که این نوع معماری خاص مناطق آب و هوای گرمسیر و کویری است.
ساباط ساخته می شود تا با سایه اندازی و ایجاد مسیری خنک برای رهگذران، آنها را از شدت تابش نور خورشید و گرما  محافظت کند.
در بسیاری از این ساباط‌ها ورودی چند خانه  در کنار هم قرار گرفته است که از نظر افزایش حس همسایگی و همبستگی محله‌ای حائز اهمیت است.
فضاها در معماری به سه دسته فضاهای باز ، نیمه باز و فضاهای بسته تقسیم میشوند. ساباط در گروه فضاهای نیمه باز قرار میگیرد.
نیمه باز بودن ساباط ها در تابستان به پدید آمدن کوران هوا منجر ‌شده و هوای درون ساباط را از بیرون آن خنک‌تر می‌کند، همین ویژگی در زمستان به گرم‌تر شدن هوای درون ساباط نسبت به  گذرهای روباز می‌انجامد.
ساباط‌ها هم‌چنین مایه‌ی یکپارچگی و استواری خانه‌های کنارشان هستند و به آنها در پایداری در برابر نیروهای پدید آمده از فشار سازه کمک می‌کنند.
ساباطها گاهی در انتهای کوچه ای بن بست  ، گاهی در امتداد یک گذر و گاهی در تقاطع دو گذر عمود بر هم قرار می گیرند و همین تنوع در موقعیت احداث ساباط، منجر به خلق سازه هایی بی نظیر شده است.
معمولاً پشت‌بام ساباط‌ها مورد استفاده واحدهای هم‌جوار قرار می‌گیرد که برخی به‌صورت اتاقی مشرف به کوچه جلوه‌گر شده و یا به عنوان فضایی روباز استفاده شده است

متن:زهرا گیتی فروز
عکس: محمدآذرکیش

ساباط های دزفول



طبقه بندی: عناصر معماری بافت سنتی دزفول،  ساباط های دزفول،  گذرهای تاریخی دزفول، 
برچسب ها: دزفول، خوزستان، ایران، ساباط، بافت تاریخی دزفول، گذرهای تاریخی دزفول، معماری دزفول،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : پنجشنبه 11 تیر 1394
ساباط سیلانی (سیلونی) یكی از ساباط های ارزشمند بافت تاریخی دزفول می باشد. قدمت این ساباط به دوره قاجاریه می رسد و در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است .این ساباط ازسمت شرق به گذر خراطان و ازغرب به گذر آبشار منتهی می شود .نام این ساباط برگرفته از نام خانه مجاور خود بنام سیلانی(پاكارزاده)ا ست كه بهمراه سه ساباط دیگر بانام های آبشار،مقدمیان وعراقی دربهم تنیدگی محدوده مرمتی مقدمیان نقش بسزایی را ایفا می كند.این ساباط در سال 1387 توسط سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری دزفول مورد مرمت جامع قرارگرفت.
عکس : محمد آذرکیش

سیلانی



طبقه بندی: ساباط های دزفول،  گذرهای تاریخی دزفول، 
برچسب ها: دزفول، بافت تاریخی، ساباط، ساباط سیلانی، ساباط سیلانی دزفول، ایران، خوزستان،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : جمعه 22 اسفند 1393
Dezful, Khuzestan Province, located in the north of the few cities in theAt the core of the historical context of their cultural identity is largely retains Branch 5 thousand years oldImportant part of the city has an area of over 244 acres on the edge of old to be treated as classified Dez district is divided into 28 districts covered transits calledThis neighborhood is the most awning continuity. This tissue contains more than 12 thousand units of residential and commercial spaces, and one of the oldest known tissueMost buildings in the context of the museum brick brick and why it's also known.
photo:Maryam Hedayat

baft

dezbaft



طبقه بندی: گذرهای تاریخی دزفول،  ساباط های دزفول، 
برچسب ها: dezful، iran، khuzestan، photo of dezful، sabat، architcture، baft ghadim dezful،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : جمعه 15 اسفند 1393
دزفول در شمال استان خوزستان قرار دارد و از معدود شهرهای ایران است که در هسته‌ی اصلی شهر بافت تاریخی و هویت فرهنگی خود را تا حد زیادی حفظ کرده است دزفول با قدمتی 5 هزارساله جزء شهرهای با اهمیت است که دارای بافت قدیم به مساحتی بالغ بر 244 هکتار در حاشیه‌ی رود دز می‌باشد وطبق تقسیم بندی محله ای به 28 محله تقسیم شده است که گذرهای سرپوشیده ای به نام ساباط پیوستگی این محلات را بیشتر می‌نماید. این بافت دارای 12 هزار واحد مسکونی به غیر از فضاهای مسکونی و تجاری می‌باشد و یکی از قدیمی‌ترین بافت‌های کشور شناخته شده است.اکثر بناهای این بافت آجری بوده و به همین دلیل این شهر به موزه‌ی آجری ایران نیز شهرت دارد.در گذرهای بافت تاریخی دزفول و برخی بناهای آن آجرکاری‌های زیبایی به چشم می‌خورد که اختصاصی این شهر بوده و خوون چینی نام دارد. کارشناسان میراث‌فرهنگی معتقدند که ارتقای زندگی با حفظ میراث‌فرهنگی در بافت قدیم دزفول نیازمند نگاهی ملی و منطقه‌ای است. هم‌اکنون در محدوده 240 هکتاری بافت تاریخی دزفول، بیش از 113 اثر ثبت شده ملی شامل مساجد، حمام‌ها، خانه‌ها و گذرهای تاریخی وجود دارند.بافت قدیم شهر دزفول یکی از آثار بی بدیل در فضای معماری شهری است. در دوران گذشته در تزئینات بناها از آجر به شیوه‌های مختلفی و در قسمت‌های مختلف یک بنا آجر با تزئینات مخصوص آن قسمت به کار برده شده که زیبایی خاصی به بناهای قدیمی شهر داده است .در دوران چهارم و پنجم هجری یعنی در دوران آل بویه، صفویه و قاجاریه شهر دزفول  گسترش پیدا کرده است. گسترش شهر جدید در دوران معاصر بعد از سال 1310 هجری شمسی همراه با خیابان کشی‌های شطرنجی در کنار بافت تاریخی شهر تا امروزه ادامه دارد . بعد از سال 1310 هجری شمسی مصالح دیگری از جمله تیر‌های چوبی و همینطور تیرهای آهن وارد معماری شهر دزفول گردید.
عکس از :مریم هدایت

baft

baft2

baft3

baft4



طبقه بندی: ساباط های دزفول،  گذرهای تاریخی دزفول، 
برچسب ها: دزفول، خوزستان، بافت تاریخی دزفول، معماری دزفول، ایران، دزفول شهر آجری، بافت قدیم دزفول،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : شنبه 3 آبان 1393
شعر من در کوچه ای از شهر پرسه می زند

در گستره ی شهر تاریخی دزفول، بناهای عام المنفعه نظیر ساباط در بخش های مختلف بافت تاریخی، به کرات دیده می شوند. این بناها که تاثیر روحی شگرفی در ذهن مردم سکنه ایفا می کردند، به دلیل اهمیت فوق العاده آنها در دوره های متمادی، مورد توجه معماران بومی قرار می گرفته اند.
رفته رفته با توجه به موقعیت خاص بافت قدیم شهر دزفول از نظر جغرافیایی، از کوچکترین فضای ممکن در پیوستگی خانه ها، جهت ساخت این بناها استفاده می نمودند.

ساباط از نظر فضایی ، دارای کیفیت ها و ویژگی هایی است. احداث ساباط ، حس فضایی گذر را تغییر می دهد. مسلما شکل گیری ساباط و اینکه منفرد و یا پیوسته باشد، تاثیر گرفته از عوامل سازه ای، اقلیمی، اجتماعی یا فرهنگی است.
کوچه هایی سرپوشیده که هدف از طراحی و اجرای آن ، حفاظت انسان گرمازده از تابش خورشید و دادن مجال برای استراحت در سایه ی آن می باشد.
 
عکس: ساباط سیلانی، دزفول، ایمان برزه کار، 1393








 



طبقه بندی: گذرهای تاریخی دزفول، 
برچسب ها: ساباط، ساباط سیلانی، دزفول، معماری دزفول، بافت معماری دزفول،
ارسال توسط مریم سخاوت
مرتبه
تاریخ : دوشنبه 7 مهر 1393
در گذر از کوچه های قدیمی و  آجری دزفول؛ مکرراً به ساباط هایی بر می خوریم که معبری بوده است از ایام رهگذر. معبر خنده ها،درد ها ،شادی ها، قهرها، آشتی ها، انتظارها و قافله ها.
گذرگاه پندارها و خاطره ها.
تجربه ای از لحظه ای آسودن در معبر زمان .


ساباط دالان سرپوشیده ای است که پوششی برای رهگذر و مکانی برای عبور و یا ورود به خانه بوده است.
ساباط به چند علت بوجود آمده است، که مهم ترین عامل آن افزودن برفضای خانه با استفاده از فضای عبور (کوچه) می باشد.
این فضا در ضمن عبور و سایه دار نمودن کوچه به صورت های مختلفی مورد استفاده قرار می گیرد؛ به صورت اطاق، پیش بوم ، حتی دیده شده است ساباط خانه را در دو طرف کوچه به هم مرتبط نموده است. در بعضی موارد در قسمت بالای ساباط با تزئینات زیبای آجری( خوون چینی) که خاص این منطقه بوده است دیوارها را زینت بخشیده اند.
به وجود آمدن ساباط علاوه براینها خود یک جبر اقلیمی است و باعث تنیدگی و اتصال بافت مسکونی می گردد.
در دزفول خانه ها در 2 تا 3 طبقه ساخته می شوند. بلندی ساختمان ها و ساباط هایی که بر روی کوچه آمده اند عابرین را از گزند تابش خورشید مصون می دارند. که اختلاف درجه حرارت میان سایه زیر ساباط و گرمای بیرون آن کوران هوای خنکی ایجاد می کند.

عکس: نمای بیرونی اطاقی به صورت ساباط، محلۀ مقدمیان، دزفول، ایمان برزه کار، 1393
متن : مریم سخاوت







طبقه بندی: ساباط های دزفول،  گذرهای تاریخی دزفول،  عناصر معماری بافت سنتی دزفول، 
برچسب ها: ساباط، ساباط های دزفول، بافت قدیم دزفول، معماری دزفول، دزفول،
ارسال توسط مریم سخاوت
مرتبه
تاریخ : شنبه 22 شهریور 1393
دزفول شهر کهنه دیوارها
دیوارهای آجری
آجر پرقصه
آجر پرغصه
دزفول شهر آجر


در زبان دزفولی به مرغِ چند روزه
« بَچیلِه bacila» می گویند، لذا پِلّابَچیلون به معنیِ پلّه های مرغکانِ کوچکِ دانه چین است.
محلّ ِ پلّابَچیلون در محدودۀ بین بِندارِ خَرّاطون و بِندارِ کُرناسِیون قرار دارد وشاملِ حدود 70 پلّه کوتاه آجری و عریض است، این پلّه ها مُشرِف به رودخانه است و امتدادِ آن هم، بِندارِ بچیلون نام دارد.
در گذشته ساکنینِ مجاورِ پلّه، که یک بافت قدیمی و بومی است، مرغ و خروسانِ خود را برایِ دانه چینی در پلّه ها و کوچه رها می کردند، که کم و بیش هنوز هم، این کار مرسوم است و شاید از این جهت است که این پلّه ها به نام بَچیلون معروف شده است و یا از بابِ کوچکی و ریز بودنِ پلّه ها که توانِ عبورِ مرغکان خانگی چند روزه را ممکن می سازد، به این اسم موسوم شده است، در هر حال این پلکان معبر و وسیلۀ مناسبی است برای دسترسی اهالی آن محدوده به رودخانۀ مفرّح و پربرکت دز.

متن: برگرفته از کتاب شهر من دزفول، سید محمد منتظری
عکس:دزفول، مریم سخاوت،1392





طبقه بندی: گذرهای تاریخی دزفول، 
برچسب ها: پلابچیلون، دزفول، معماری دزفول، پلابچیلون دزفول، بافت تاریخی دزفول، آثار تاریخی دزفول، دزفول شهر آجر،
ارسال توسط مریم سخاوت
مرتبه
تاریخ : یکشنبه 22 مرداد 1391
ساباط زرشناس دزفول
ساباط زرشناس دزفول یکی از ساباط های زیبای بافت قدیم دزفول می باشد که در کوچه هفت پر در دل باقت تاریخی دزفول واقع شده است. دزفول به دلیل داشتن بافت ارزشمند تاریخی آجری ، مهد بخش هایی از معماری اصیل ایرانی است و بخش های زیادی از آن در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.







طبقه بندی: ساباط های دزفول،  گذرهای تاریخی دزفول، 
ارسال توسط مریم فروغیان
مرتبه
تاریخ : چهارشنبه 18 مرداد 1391

 گذر تاریخی باقلیون

گذر تاریخی باقلیون در دل بافت قدیم دزفول واقع شده است. در این گذر سنتی و زیبا ساباط های کاروان و باقلیون به شکل زیبایی در کوچه بامداد کنار هم قرار گرفته اند. این ساباط ها جزو بناهای ارزشمند بوده و در فهرست ملی ایران به ثبت رسیده اند. بافت قدیم دزفول با وجود آثار زیاد ثبت ملی و معماری ویژه خود جزو معدود بافت های ارزشمند تاریخی کشور به شمار می رود و در سال های اخیر تلاش های زیادی برای احیای آن صورت گرفته است.





طبقه بندی: ساباط های دزفول،  گذرهای تاریخی دزفول، 
ارسال توسط مریم فروغیان
مرتبه
تاریخ : چهارشنبه 11 مرداد 1391

 

کوچه تاریخی علی بن یحیی دزفول

نمایی از یکی از کوچه های قدیمی شهر دزفول این کوچه در کنار بقعه علی بن یحیی در روبروی پل قدیم دزفول واقع شده است حال و هوای سنتی شهر در قدیم و آجر کاری ها با ترکی.ب درخت کنار که درخت بومی این منطقه هست آرامش عجیبی به همراه داره به مانند قطعه ای که از دل تاریخ تا به امروز باقی مانده است.







طبقه بندی: گذرهای تاریخی دزفول، 
ارسال توسط مریم فروغیان
مرتبه
تاریخ : دوشنبه 9 مرداد 1391
گذر تاریخی معزی دزفول
بافت قدیم و تاریخی دزفول سرشار از دیدنی هاست. گذر تاریخی معزی در وسط بافت تاریخی و کنار خیابان شریعتی و پل جدید این شهر یکی از گذرهایی است که در سال های اخیر احیا شده و فضای زیبایی از ترکیب آجر و درختان سبز کنار "سدر" ایجاد شده است.
وجود رواق ها، ساباط گوشه دزفولی ، بقعه آیت الله معزی ، کف پوش زیبای سنتی ،خانه تاریخی شایگان و منظره ی رود دز و پارک های ساحلی، این گذر را به یکی از زیباترین قسمت های بافت تاریخی دزفول مبدل ساخته است.






طبقه بندی: گذرهای تاریخی دزفول، 
ارسال توسط مریم فروغیان
آخرین مطالب
آرشیو مطالب
نظر سنجی
از نظر شما وبلاگ بیشتر به کدام یک از موضوعات زیر بپردازد؟






پیوند های روزانه
امکانات جانبی
blogskin