تبلیغات
بافت تاریخی و معماری دزفول
بافت تاریخی و معماری دزفول
بافت تاریخی و معماری دزفول مجموعه ای ارزشمند از هویت فرهنگی و تاریخی ایران

مسؤول انجمن دوستداران میراث فرهنگی و پژوهشگران دزفول از بافت تاریخی دزفول به عنوان  گنجینه تاریخی ارزشمند نام برد.
محمد آذرکیش در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) ـ منطقه خوزستان ـ اظهار کرد: بافت قدیم و تاریخی دزفول یکی از ارزشمندترین بافت‌های تاریخی کشور است که قرن‌ها هویت معماری اصیل ایرانی را در خود جای داده است. وجود ده‌ها اثر ثبت ملی شامل ساباط‌ها، خانه‌ها، حمام‌ها، مساجد و گذرهای تاریخی فرصت بسیار مناسبی  را برای گذران لحظاتی به یاد ماندنی در فضایی تاریخی فراهم می‌آورد.
وی گفت: در این بافت آجرکاری اختصاصی دزفول (خوون‌چینی) در خانه‌ها به وفور به کار گرفته شده که نشان‌ از ذوق سرشار معماران دزفولی دارد. این بافت تاریخی با گذرهای سرپوشیده‌ای به نام ساباط به هم متصل می‌شوند که سال‌ها هویت معماری بومی این منطقه را دربرمی‌گیرند. نقوش زیبای آجری، قوس‌ها، طاق‌ها و معماری خاص آجری دزفول این شهر تاریخی را ملقب به شهر آجر کرده است.
آذرکیش ادامه داد: در طی سال‌های اخیر با گسترش تحقیقات و مطالعات بیش از گذشته ارزش‌های این بافت تاریخی مشخص شده که از جمله می‌توان به انتشار کتاب‌های «دزفول شهر آجر»، «ارزش‌های پایدار در معماری ایران»، راه‌اندازی دفتر نمایندگی کمیسیون ملی یونسکو در دزفول، انجام پروژه‌های مطالعاتی و شناسایی ویژگی‌های بافت، مقالات و پایان‌نامه‌های زیادی در این خصوص اشاره کرد که در بالا رفتن سطح نگرش و آگاهی‌ها مؤثر بوده است
.



او خاطرنشان کرد: در کنار این روند پژوهشی و مطالعاتی میراث فرهنگی خوزستان و سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری دزفول کوشیده‌اند تا با توجه به قدمت و فرسودگی‌ بناهای بافت و نیاز مبرم آن به مرمت، بخش‌هایی از بافت قدیم نظیر ساباط‌ها، گذرها، حمام‌ها و خانه‌های تاریخی را بهسازی و احیا کنند.
مسؤول انجمن دوستداران میراث فرهنگی و پژوهشگران دزفول خاطرنشان کرد: به عقیده بسیاری از معماران بزرگ ایرانی، بافت دزفول نسبت به سایر بافت‌های تاریخی ایران منحصر به فرد است و همین امر دقت در مرمت و نگه‌داری آن را ضروری می‌سازد.
وی با اشاره به ویژگی‌های منحصر به فرد بافت تاریخی دزفول گفت: نخستین ویژگی مکان این بافت است که با مناطق مرکزی ایران که روی سطح صاف قرار می‌گیرند، متفاوت است. وجود یک رودخانه در کنار آن، واقع شدن در منطقه بلندی که از زمینی سخت شکل گرفته و به راحتی قابل کندن نیست. دومین ویژگی قرار گرفتن بافت قدیمی دزفول روی سطح شیبدار چیزی است که در مناطق مرکزی ایران کمتر دیده می‌شود. اصفهان، شیراز، کرمان، کاشان و شهرهای مناطق حاشیه کویر و مرکزی ایران بیشتر در دشت قرار دارند.
او اضافه کرد: سومین ویژگی این است که نوع خانه‌های این بافت از شاخصه‌های منحصر به فرد بودن این بافت است چراکه  این خانه‌ها حیاط مرکزی به اضافه سه ـ چهار طبقه زیر و روی زمین دارد که فضای زیرزمین آن (به غیر از شوشتر که باز آن هم شهری در نزدیکی دزفول است جای دیگری وجود ندارد.) که به این زیرزمین‌ها «شوادان» می‌گویند.
آذرکیش بیان کرد: یکی از ارزش‌های بافت تاریخی دزفول با توجه به گذرهای باریک، دیوارهای بلند خانه‌ها و مصالح آجری همخوان آجری با شرایط بومی منطقه و دمای نسبتا مناسب‌تر آن در فصول گرم سال است که گشت‌و‌گذار در آن را برای عابران قابل تحمل‌تر می‌نماید.
او تصریح کرد: با ویژگی‌هایی که برشمردیم می‌توان گفت که بافت قدیم دزفول این ظرفیت را دارد که نظیر بافت‌های تاریخی شهرهایی نظیر اصفهان، یزد، کاشان و سایر شهرهای اصیل ایرانی مقصد گردشگرانی از سراسر کشور باشد. همچنین با توجه به گسترش شهر دزفول از ۲۴۰ هکتار به بیش از ۴۴۰۰ هکتار شهروندانی که در بافت قدیم و تاریخی شهر زندگی نمی‌کنند می‌توانند با گردش در این بافت تاریخی با هویت اصیل شهر و معماری دزفول آشنا شوند.
مسؤول انجمن دوستداران میراث فرهنگی و پژوهشگران دزفول گفت: انجمن دوستداران و پژوهشگران شهرستان دزفول با هماهنگی اداره میراث فرهنگی و سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری دزفول در اقدامی ابتکاری و به منظور آشنایی شهروندان و گردشگران با ظرفیت‌های گردشگری و هویت تاریخی و معماری شهر دزفول تاکنون چهار مسیر مناسب عمومی گردش در بافت تاریخی دزفول را شناسایی کرده و گردش‌هایی به صورت رایگان برگزار می‌کند که با استقبال خوب شهروندان، علاقه‌مندان و گردشگرانی از سایر شهرهای استان مواجه شده است.
عکس: محمد آذرکیش






طبقه بندی: بافت تاریخی دزفول در رسانه ها، 
برچسب ها: آثار تاریخی دزفول، بافت تاریخی دزفول، بافت قدیم دزفول، دزفول، شهر دزفول، معماری دزفول،
ارسال توسط مریم سخاوت
مرتبه
تاریخ : شنبه 24 آبان 1393
ابرها رفتند
یک هوای صاف یک گنجشک یک پرواز
 دشمنان من کجا هستند ؟
فکر می کردم
در حضور شمعدانی ها، شقاوت آب خواهد شد
در گشودم قسمتی از آسمان افتاد در لیوان آب من
آب را با آسمان خوردم
 
عکس: خانه تیزنو، دزفول، مرضیه ابراهیمی





برچسب ها: خانه تیزنو، دزفول، بافت قدیم دزفول، معماری دزفول، خوون چینی،
ارسال توسط مریم سخاوت
مرتبه
تاریخ : جمعه 23 آبان 1393

بازکن پنجره را
تو اگر بازکنی پنجره را
من نشان خواهم داد
به تو زیبایی را

عکس : خانه تیزنو، دزفول، مرضیه ابراهیمی





طبقه بندی: خانه های تاریخی دزفول، 
برچسب ها: خانۀ تیزنو، خانه های بافت قدیم دزفول، دزفول، بافت قدیم دزفول، معماری دزفول،
ارسال توسط مریم سخاوت
مرتبه
تاریخ : جمعه 23 آبان 1393
من به
باغ عرفان
 من به ایوان چراغانی دانش رفتم
رفتم از پله مذهب بالا
 تا ته کوچه شک
 تا هوای خنک استغنا
تا شب خیس محبت رفتم
 من به دیدار کسی رفتم در آن سر عشق

عکس: پیر رودبند ، دزفول، مرضیه ابراهیمی






طبقه بندی: مساجد و بقعه های تاریخی دزفول، 
برچسب ها: پیر رودبند، دزفول، معماری دزفول، بقعه های تاریخی دزفول،
ارسال توسط مریم سخاوت
دبیر انجمن دوستداران و پژوهشگران شهرستان دزفول: فرصت‌های گردشگری معنوی بسیاری در محرم دزفول وجود دارد.
محمد آذرکیش در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) ـ منطقه خوزستان ـ اظهار کرد: مجموعه مراسم محرم دزفول در کشور منحصر بفرد و سرشار از جذابیت‌های معنوی و گردشگری است که می‌تواند با استقبال سایر هموطنان روبه‌رو شود.
وی افزود: تاریخی بودن شهر دزفول و قدمت چندین قرن عزاداری در آن سبب شده که در ماه محرم جلوه‌های باشکوه و منحصر بفردی در جای جای شهر شکل بگیرد.
او بیان کرد: با وجود توسعه دزفول در دهه‌های اخیر در ایام محرم بافت تاریخی این شهر از شور و حال خاصی برخوردار است. هر محله بافت تاریخی دزفول با آداب و رسوم و نوع عزاداری اختصاصی خود که قرن‌ها هویت بومی و اسلامی شهر را در خود به نمایش می‌گذارد، فضایی ویژه و معنوی در ایام محرم به شهر دزفول می‌دهد.
آذرکیش تصریح کرد: وجود شیدونه‌ها، نخل‌های نمادین چوبی، علم‌ها و سایر نمادهای عزاداری مردمان این دیار به همراه برگزاری مراسمی چون چوب‌زنی، رجز‌خوانی، چوب‌بازی، تعزیه، چلاب، سینه‌زنی و غیره در میان کوچه‌های آجری و تکیه‌های گرم و صمیمی در گذرهای بافت تاریخی دزفول شوری وصف‌ناشدنی از ارادت مردم مومن این شهر به سرور و سالار شهیدان به نمایش می‌گذارد و صحنه‌های بی‌بدلیلی خلق می‌کند.
دبیر انجمن دوستداران و پژوهشگران شهرستان دزفول خاطرنشان کرد: این تنوع و مراسم خاص دزفول علاوه بر جنبه‌های مذهبی و اعتقادی که دارد می‌تواند دستمایه فرهنگی ارزشمندی برای  جذب گردشگران و هموطنان عزیز باشد.
 شور وصف‌ناشدنی دزفول در ایام محرم بسیاری از دزفولی‌های ساکن خارج شهر را از سایر نقاط کشور و خارج از کشور به این شهر می‌کشاند. فضای سنتی عزاداری شهر در کنار مراسم متنوع باعث شده که در برخی محلات دزفول حتی چند ماه قبل از محرم جلسات و تدارکات وسیعی برای باشکوه و منظم برگزار کردن این مراسم برگزار شود تا چنان که شایسته سوگواران حسینی است مقدمات کار فراهم شود.
وی توضیح داد: وجود تکیه‌های سنتی در جای جای محلات شهر که هر یک به طرز خاصی زینت داده شده‌اند همه جای شهر دزفول را عزادار امام حسین علیه السلام نموده و هر گوشه‌ای از شهر در عزای مظلومیت امام حسین (ع) و یارانش رنگ ماتم به تن کرده است. همچنین در روز تاسوعا و عاشورای حسینی بیش از ۱۰۰ هیات عزادار از میان بافت تاریخی شهر عبور می‌کنند که بر تنوع و خاص بودن عزاداری‌ها در دزفول می‌افزایند.
او، با بیان این نکته که هر یک از نمادهای محرم در دزفول خود حکایتی غریب از غربت وقایع کربلا را روایت می‌کند، اظهار کرد: از نکات جالب توجه این که در برخی محلات دزفول مداحان به گویش محلی به مداحی می‌پردازند که نقش مهمی در حفظ هویت بومی شهر به عهده دارد. علاوه بر آن، از ویژگی‌های اختصاصی محرم دزفول نوای “مار رضویی» در عزاداری‌ها است.

عکس: عزاداری محرم در محلات بافت تاریخی دزفول، محمد آذرکیش
متن : بخشی از مصاحبه با محمد آذرکیش دبیر انجمن دوستداران و پژوهشگران شهرستان دزفول
لینک کامل خبر :
http://khouzestan.isna.ir/Default.aspx?NSID=5&SSLID=46&NID=45317 







طبقه بندی: بافت تاریخی دزفول در رسانه ها، 
برچسب ها: گردشگری معنوی دزفول، دهه محرم، محرم در بافت تاریخی، محرم دزفول، بافت تاریخی دزفول،
ارسال توسط مریم سخاوت
مرتبه
تاریخ : دوشنبه 12 آبان 1393
نفس بده که نفس پای این علم بزنم
نفس بده که فقط از حسین دم بزنم

بردن عَلم ها به وسیلۀ دسته ها به رودبند، از زمان های خیلی دور معمول بوده است، چون علاوه بر اهمیت ومنزلتی که پیر رودبند بین مردم دزفول دارد، اصولاً مسیر و محوطۀ این بقعه، اقتضای چنین مراسمی را می نماید، زیرا عبور دسته ها از اول تا انتهای مسیر اصلی شهر صورت می پذیرد که موقعیتی متناسب و جاافتاده دارد،مسیری که وجه الاتصال مناطق شمالی و مرکزی و جنوبی شهر و متفرعات آنهاست، ضمناً محوطۀ وسیع اطراف رودبند، با آن منظر و جایگاه دلنشین، هم کاملاً جوابگوی جمعیّت بسیار زیاد عزاداران، و تجهیزات و عَلم های رنگارنگ و جورواجور و سایر وسائل و امکانات عزاداران حسینی است.

متن: برگرفته از کتاب شهر من دزفول، سید محمد منتظری
عکس: پیر رودبند، صبح عاشورا، دزفول، محمد آذرکیش






طبقه بندی: مساجد و بقعه های تاریخی دزفول،  فرهنگ و معماری سنتی دزفول، 
برچسب ها: رودبند، صبح عاشورا، علم رقصانی، دزفول، معماری دزفول، بقعه های دزفول،
ارسال توسط مریم سخاوت
مرتبه
تاریخ : شنبه 3 آبان 1393
شعر من در کوچه ای از شهر پرسه می زند

در گستره ی شهر تاریخی دزفول، بناهای عام المنفعه نظیر ساباط در بخش های مختلف بافت تاریخی، به کرات دیده می شوند. این بناها که تاثیر روحی شگرفی در ذهن مردم سکنه ایفا می کردند، به دلیل اهمیت فوق العاده آنها در دوره های متمادی، مورد توجه معماران بومی قرار می گرفته اند.
رفته رفته با توجه به موقعیت خاص بافت قدیم شهر دزفول از نظر جغرافیایی، از کوچکترین فضای ممکن در پیوستگی خانه ها، جهت ساخت این بناها استفاده می نمودند.

ساباط از نظر فضایی ، دارای کیفیت ها و ویژگی هایی است. احداث ساباط ، حس فضایی گذر را تغییر می دهد. مسلما شکل گیری ساباط و اینکه منفرد و یا پیوسته باشد، تاثیر گرفته از عوامل سازه ای، اقلیمی، اجتماعی یا فرهنگی است.
کوچه هایی سرپوشیده که هدف از طراحی و اجرای آن ، حفاظت انسان گرمازده از تابش خورشید و دادن مجال برای استراحت در سایه ی آن می باشد.
 
عکس: ساباط سیلانی، دزفول، ایمان برزه کار، 1393








 



طبقه بندی: گذرهای تاریخی دزفول، 
برچسب ها: ساباط، ساباط سیلانی، دزفول، معماری دزفول، بافت معماری دزفول،
ارسال توسط مریم سخاوت
مرتبه
تاریخ : پنجشنبه 1 آبان 1393

اما دستام

به ضریح تو دخیل التماسه

حاج سیّد حسین ظهیرالاسلام  فرزند سیّد محمدرضا ، در سال 1274 ه.ق در شهر دزفول متولد شد، در سن 17 سالگی با رخصت پدرش به همراه شیخ شوشتری برای ادامۀ تحصیل به نجف اشرف مشّرف و در آنجا به درجۀ اجتهاد نایل شد. ایشان گذشته از تحصیل علوم فقه و اصول و کلام ، مراتب عرفان و سیر و سلوک را به نحو اتمّ و اکمل طی کرد و به تحصیل فلسفه و عرفان و ریاضی و حتی علم اکسیر مبادرت ورزید .ایشان مسافرت هایی به بیشتر شهرهای ایران و همچنین قفقاز و حجاز و فلسطین و بین النهرین و شام داشت، اولاد و عِقاب ایشان همگی از علما و فقهای طراز اول و مشهور بوده اند، مرحوم سیّد حسین طبع شعری بسیار بالائی داشته اند و دیوان قصاید و غزلیات این عالم بزرگوار، گویای احاطۀ ادبی و شعریِ ایشان است و تخلص شعریش «سیّد» و گاهی هم «فارغ» بوده است. ایشان در ماه رمضان سال 1337 ه.ق وفات کردند. مقبره ایشان در محله خراطان واقع شده و نمای بیرونی آن ترکیب آجر و کاشی می باشد.

گردآوری متن : مریم سخاوت

عکس: مقبره سید حسین ظهیرالاسلام، محله خراطان، دزفول، مریم هدایت، 1393





طبقه بندی: مساجد و بقعه های تاریخی دزفول، 
برچسب ها: مقبره سید صدرالدین ظهیرالسلام، محله خراطان، دزفول، ترکیب آجر و کاشی، معماری دزفول، بافت قدیم دزفول،
ارسال توسط مریم سخاوت
مرتبه
تاریخ : یکشنبه 20 مهر 1393

ما چو ناییم و نوا در ما ز توست

نقش آسمان شب در تزئینات زیر گنبد و آسمانه ها در معماری سنتی، با شمسه ای در وسط  و ستارگانی در اطراف تقلید منظر مثالی آسمان است که روز و شب را در تصویری واحد خلق می کند.شمسه که نماد خورشید است دارای‌ معانی‌ و مفاهیم‌ نمادین‌ فراوانی‌ می‌باشد. ازجمله‌ می‌توان‌ آن‌ را به‌ عنوان‌ نماد الوهیت‌ و نور وحدانیت‌ دانست. (الله ‌نورالسماوات‌ والارض).

هنرمند سنتی در بسیاری‌ از آثار خود مفهوم‌ «وحدت‌ در کثرت» را به‌ صورت‌ شمسه‌ نشان‌ داده‌ است، گنبد بدل کوچکی از گنبد آسمان است همان طور که گنبد فضای محصور خود را در بر می گیرد و تاق آسمان تمام مخلوقات را. گذر این روح از نقطۀ اوج تاق، نماد وحدت است ، که قوس بالاروندۀ موجود در آن به رأس خود می رسد و قوس پایین رونده مسیر خود به سمت ملک را از آن آغاز می کند.

عکس: پوشش زیر سقف شمسه کاری با اسلوب رسمی بندی، هشتی خانه سوزنگر، دزفول،مریم سخاوت، 1392

متن: مریم سخاوت


 

 




طبقه بندی: عناصر نمادین در معماری سنتی دزفول،  عناصر معماری بافت سنتی دزفول، 
برچسب ها: رسمی بندی، هشتی خانه سوزنگر، دزفول، معماری دزفول، بافت قدیم دزفول،
ارسال توسط مریم سخاوت
مرتبه
تاریخ : جمعه 18 مهر 1393

بیا حوالی یک گل ز عشق، خانه بسازیم
برای غربت گنجشک، آشیانه بسازیم
بیا سپیده که آمد صدا کنیم خدا را
و تا افق برسانیم دست سبز دعا را

 

در خانه های دزفول بر روی جرزهای اصلی حفره های کوچکی دیده می شود به ضخامت یک آجر؛ به نام قوبیل (گاه)،  این حفره های کوچک که جهت چوب بست در ارتفاعهای مختلف استفاده می شده است، مأمنی است برای گنجشک ها تا از این فضاهای خالی  جهت آشیانۀ خود استفاده نمایند. این کار هم جنبۀ کاربردی داشته و هم جنبه تزئینی و هم جنبۀ فرهنگی(اعتقادی)

عکس: قوبیل گاه، آشیانه ای برای گنجشک ها، خانۀ سوزنگر، دزفول، مریم سخاوت، 1392
گردآوری: مریم سخاوت
 




طبقه بندی: عناصر معماری بافت سنتی دزفول، 
برچسب ها: قوبیل (گاه)، خانۀ سوزنگر، معماری دزفول، بافت قدیم دزفول، دزفول،
ارسال توسط مریم سخاوت
مرتبه
تاریخ : یکشنبه 13 مهر 1393
نقطه در دایره نمود و نبود              بل که آن نقطه دایره بنمود
نقطه در دور دایره باشد                 نزد آن کس که دایره پیمود
اول و آخرش به هم پیوست            نقطه چون ختم دایره پیمود
دایره چون تمام شد پرگار              سروپا را به هم نهاد و آسود
بی وجودیم بی وجود همه              بی وجودیم ما و تو موجود
همه عالم خیال او گفتم                 باز دیدم خیال او، او بود


برخی اعتقاد دارند که نقش اصلی کلیه ترکیبات آجری دزفول چلیپا ست. در نمای مقبره ی حاج سید حسین ظهیرالاسلام به کرات نقش چلیپا تکرار شده است. که بی تردید این هندسه در ماورای ظاهرش باطنی نهفته دارد. هندسه به مثابۀ بیان «شخصیت» اعداد به انسان سنتی این اجازه را می دهد که فرآیندهای طبیعی را بیشتر بررسی کند.
عدد 1 نقطه را به وجود می آورد، 2 خط و 3 مثلث را. این مفاهیم فورم، جنبه ی استاتیک هندسه ، ذهن متفکر را از محسوس به معقول ، از ظاهر به باطن یک فورم، می رساند. آگاهی مبسوط انسان سنتی را به « اطلبوا العلم ولو بالصین» می رساند تا از دنیای «طبیعت در حال کار» در فورم ظاهری اش نسخه برداری نکند.مثلث، مربع و دایره صرفاَ چند شکل نیستند، آنها اساساَ واقعیتی را در خود دارند که درک آن به وسیله ی تاویل انسان را به دنیای تشابه ها و تمثیل ها و در نهایت به حقیقت می رساند.
در تفسیر چلیپا چنین آمده است؛ نخستین عدد مدور؛ 5 ، ازچلیپا و مرکز به وجود می آید. در هندسه، چلیپا ، دایره یا کره را بوجود می آورد که کامل ترین شکل است و نماد روشنایی و تحرک مطلق روح است. گفته شده آسمان ها حرکتی چرخشی دارند چون چنین فورمی نه آغاز دارد و نه پایان و از تمام جهات نسبت به مرکز متقارن است. در ادراک و وجود انسان که در دنیای اصغر، زندگی را به صورت یک کره آغاز می کند ، دنیای تصویری را از طریق کره های چشمش درک می کند و با مرگش دایره ای را کامل می کند ، دایره بسیار پراهمیت است.

عکس: آرامگاه حاج سیّد حسین ظهیرالاسلام، دزفول، ترکیب آجر و کاشی، مریم سخاوت، 1393
گردآوری : مریم سخاوت








طبقه بندی: عناصر نمادین در معماری سنتی دزفول، 
برچسب ها: چلیپا، آجرکاری های دزفول، ترکیب آجر و کاشی، مقبره حاج سید حسین ظهیرالاسلام، معماری دزفول، بافت قدیم دزفول، دزفول،
ارسال توسط مریم سخاوت
مرتبه
تاریخ : سه شنبه 8 مهر 1393

خانۀ خاموش افسانه های گنگ، خانه ای از شهر، خشتش حرف و حرفش اشک .
خاطرات محو در غبار بی سرانجامی، در حصار بستۀ پرگرد گمراهی است.

خانه قلمبرکه  قدیمی ترین خانۀ بافت قدیم دزفول و متعلق به دورۀ زندیه است، در مرکز محلۀ میاندره دزفول واقع شده است.  این بنا که از خانه های اعیانی بافت قدیم دزفول بوده شامل دو بخش اندرونی و بیرونی است و از لحاظ تزئینات، روابط فضایی و همچنین شکل هندسی حیاط ها منحصربفرد است.
عوامل تزئینی در این بنا شامل انواع آجرکاری(خوون چینی) و طاق ها و طاق نماها می باشد. مصالح آن آجرهای مربع شکل بومی و سنتی دزفول با ابعاد «3*20*20» و یا «2*18.5*18.5» می باشد.
به دلیل ارزش تاریخی و معماری این بنا و بنای مجاورش و نیز حمام قدیمی میاندره که جمعاً مجموعه ای زیبا و منحصربفرد را در مرکز محلۀ میاندره تشکیل می دهند در سال 1381 در ردیف آثار ملی به ثبت رسیده اند.
ولی متاسفانه این خانۀ زیبا که خالی از سکنه است؛ عوامل جوی اثرات تخریبی زیادی بر آن گذاشته، به گونه ای که اکثر طاق ها فروریخته و بنا در معرض خطر جدی بوده و تخریب آن بسیار نزدیک است.
 علی رغم ارزش تاریخی این بنا تا کنون هیچ گونه اقدام پژوهشی( شناسایی، بررسی، گمانه زنی، حفاری و...) در مورد آن صورت نگرفته و لازم است هر چه سریع تر در جهت مرمت و استفادۀ فرهنگی و توریستی از آن اقدام گردیده تا حفظ این اثر تاریخی تضمین گردد.

عکس: خانه قلمبر، محلۀ میاندره، دزفول، مریم رخساری، 1389
متن: مریم سخاوت










طبقه بندی: بناهای شاخص بافت قدیم دزفول،  خانه های تاریخی دزفول، 
برچسب ها: خانۀ قلمبر دزفول، قدیمی تریم خانۀ دزفول، بافت قدیم دزفول، معماری دزفول، دزفول، دزفول شهر آجر، محلۀ میاندره،
ارسال توسط مریم سخاوت
مرتبه
تاریخ : دوشنبه 7 مهر 1393
در گذر از کوچه های قدیمی و  آجری دزفول؛ مکرراً به ساباط هایی بر می خوریم که معبری بوده است از ایام رهگذر. معبر خنده ها،درد ها ،شادی ها، قهرها، آشتی ها، انتظارها و قافله ها.
گذرگاه پندارها و خاطره ها.
تجربه ای از لحظه ای آسودن در معبر زمان .


ساباط دالان سرپوشیده ای است که پوششی برای رهگذر و مکانی برای عبور و یا ورود به خانه بوده است.
ساباط به چند علت بوجود آمده است، که مهم ترین عامل آن افزودن برفضای خانه با استفاده از فضای عبور (کوچه) می باشد.
این فضا در ضمن عبور و سایه دار نمودن کوچه به صورت های مختلفی مورد استفاده قرار می گیرد؛ به صورت اطاق، پیش بوم ، حتی دیده شده است ساباط خانه را در دو طرف کوچه به هم مرتبط نموده است. در بعضی موارد در قسمت بالای ساباط با تزئینات زیبای آجری( خوون چینی) که خاص این منطقه بوده است دیوارها را زینت بخشیده اند.
به وجود آمدن ساباط علاوه براینها خود یک جبر اقلیمی است و باعث تنیدگی و اتصال بافت مسکونی می گردد.
در دزفول خانه ها در 2 تا 3 طبقه ساخته می شوند. بلندی ساختمان ها و ساباط هایی که بر روی کوچه آمده اند عابرین را از گزند تابش خورشید مصون می دارند. که اختلاف درجه حرارت میان سایه زیر ساباط و گرمای بیرون آن کوران هوای خنکی ایجاد می کند.

عکس: نمای بیرونی اطاقی به صورت ساباط، محلۀ مقدمیان، دزفول، ایمان برزه کار، 1393
متن : مریم سخاوت







طبقه بندی: ساباط های دزفول،  گذرهای تاریخی دزفول،  عناصر معماری بافت سنتی دزفول، 
برچسب ها: ساباط، ساباط های دزفول، بافت قدیم دزفول، معماری دزفول، دزفول،
ارسال توسط مریم سخاوت

گوش فیل یکی از مهم ترین حرکات سازه ای است که در پوشش سقف ها در کنج کار به کار می رود، اگر بخواهیم یک پلان چهارضلعی(مربع) به هشت ضلعی تبدیل نماییم ساده ترین حرکت این است که کنج کار را به صورت گوش فیلی دربیاوریم ، این حرکات با آجر در بناهای مختلف معماری ایران دیده شده است.و حتی با مصالح دیگری مانند سنگ هم اجرا گردیده است( چهارطاقی نیاسر)
 اجرای کنج به صورت گوش فیلی در ساختمانهای مختلف شهر دزفول جهت استفاده از فضای بالای کنج صورت می گیرد.اضافه نمودن به فضای طبقۀ اول معمولاَ در کنجی از حیاط داخلی یا در کنج گوشه انجام می پذیرد.

عکس: اجرای گوش فیلی در کنجی از یک کوچه، جهت استفاده فضای پیش بوم (تراس) محلۀ خراطان، دزفول، مریم هدایت ،1393
متن: نعیما،غ، 1376، دزفول شهر آجر، تهران، سازمان میراث فرهنگی کشور





طبقه بندی: عناصر معماری بافت سنتی دزفول، 
برچسب ها: گوش فیل، فیل پوش، کاربرد سازه ای آجر، کاربرد آجر در دزفول، بافت قدیم دزفول، محلۀ خراطان دزفول، دزفول،
ارسال توسط مریم سخاوت
مرتبه
تاریخ : چهارشنبه 2 مهر 1393
استفاده از آجر در بیرون زدگی دیوار (تونجه) در خانه های دزفول

در زبان محلی دزفول، به بیرون زدگی دیوار تونجه می گویند (حمالک). این بیرون زدگی ها حدود 60 تا 70 سانتی متر می باشد. تونجه به صورت پله پله و با استفاده از ردیف های چوبی و رگ چین های آجری در انواع مختلف ایجاد می گردد و بدین صورت بر فضای طبقۀ اول می افزاید.( امروزه به این حالت کنسول می گویند.)

عکس : تونجه (حمالک) سر نبش محله سرمیدان ، دزفول ، ایمان برزه کار، 1393
منبع: نعیما، غ ،1376، دزفول شهر آجر،تهران، سازمان میراث فرهنگی کشور






طبقه بندی: عناصر معماری بافت سنتی دزفول، 
برچسب ها: تونجه، کاربرد سازه ای آجر، کاربرد آجر در دزفول، معماری دزفول، بافت قدیم دزفول، محله سرمیدان دزفول، دزفول،
ارسال توسط مریم سخاوت
آخرین مطالب
(تعداد کل صفحات:7)      [...]   [2]   [3]   [4]   [5]   [6]   [7]  

آرشیو مطالب
نظر سنجی
از نظر شما وبلاگ بیشتر به کدام یک از موضوعات زیر بپردازد؟






پیوند های روزانه
امکانات جانبی
blogskin